Badanie żelaza


4.00 avg. rating (80% score) - 11 votes

Badanie żelaza

Można je wykonać w każdym z naszych punktów pobrań. 

Żelazo, choć należy do pierwiastków śladowych w organizmie człowieka (ok. 4 g u osoby dorosłej), odgrywa niebagatelną rolę w jego funkcjonowaniu. W postaci jonu dwuwartościowego (Fe2+) wchodzi w skład hemoglobiny (70% żelaza)– białka zawartego w krwinkach czerwonych i odpowiedzialnego za przenoszenie tlenu, mioglobiny – białka magazynującego tlen w mięśniach i in. Żelazo magazynowane jest głównie w wątrobie, gdzie w postaci jonu trójwartościowego (Fe3+) związane jest z ferrytyną. Za transport żelaza z krwi do tkanek odpowiada białko zwane transferyną. Rola tego pierwiastka w ustroju związana jest także prawidłowym funkcjonowaniem układu nerwowego oraz obroną immunologiczną organizmu.Badanie żelaza

Niedobór żelaza niesie ze sobą następstwa w postaci obniżenia sprawności fizycznej, umysłowej, zmniejszenia odporności, zaburzeń rytmu serca oraz anemii. Na niedokrwistość z niedoboru żelaza narażone są przede wszystkim niemowlęta, kobiety z obfitymi krwawieniami miesięcznymi, kobiety w ciąży. Objawami niedoboru żelaza, na które warto zwrócić uwagę jest przewlekłe zmęczenie, apatia, problemy z koncentracją, bladość skóry, łamliwość paznokci, owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej, pieczenie języka. Charakterystycznym objawem jest tzw. spaczone łaknienie, polegające na chęci spożywania nietypowych substancji jak glina, kreda czy węgiel.

Parametry gospodarki żelazowej
Żelazo – stężenie żelaza podlega znacznym wpływom dobowym, dlatego pojedyncze oznaczenie nie jest przydatne. Wynik wskazujący na niskie stężenie żelaza we krwi nie świadczy zatem zawsze o jego niedoborze. Oznaczenie często przeprowadzane jest łącznie z oznaczeniem stężenia transferyny, co pozwala na obliczenie jej wysycenia żelazem.

Wartości obniżone:

  • Niedokrwistość z niedoboru żelaza
  • Zaburzenia dystrybucji żelaza
  • Upośledzone wchłanianie żelaza
  • Krwawienia z przewodu pokarmowego, dróg moczowych
  • Niewłaściwa dieta
  • Zakażenia
  • Choroby nowotworowe
  • Mocznica
  • Ciąża, laktacja, wzrost (zwiększone zapotrzebowanie na żelazo)

Wartości podwyższone:

  • Ostre zapalenie wątroby
  • Niedokrwistość hemolityczna, aplastyczna
  • Zaburzenia utylizacji żelaza
  • Leczenie preparatami żelaza
ZOBACZ TEŻ:  Badania krwi Ruda Śląska

Transferyna – zmiana stężenia tego białka następuje dopiero wówczas, gdy wyczerpane zostaną zapasy żelaza. Niedokrwistości z niedoboru żelaza towarzyszy wzrost stężenia transferyny, natomiast spadek jej wysycenia żelazem.

TIBC – polega na oznaczeniu całkowitej zdolności wiązania żelaza; stanowi pośredni pomiar stężenia transferyny

Wzrost TIBC : niedokrwistość z niedoboru żelaza, ciąża, ostra i przewlekła utrata krwi

Spadek TIBC : zakażenia, choroby nowotworowe, hemochromatoza, mocznica, częste transfuzje krwi

Ferrytyna – jednostka ferrytyna ma zdolność magazynowania 4000 cząsteczek żelaza. Parametr ten jest niezwykle ważnym wskaźnikiem w ocenie gospodarki żelazowej, a wskazaniami do jego oznaczania są: niedobór żelaza, grupy ryzyka (pacjenci dializowani, kobiety ciężarne, krwiodawcy), przeładowanie żelazem, kontrola przy substytucji żelazem.

Przyczyny obniżenia stężenia ferrytyny we krwi:

  • Niedobór żelaza w ustroju związany z jego utratą (np. krwawienia), zaburzeniami wchłaniania, niedoborem pokarmowym (np. wegetarianizm, alkoholizm), zwiększonym zapotrzebowaniem (ciąża, laktacja, okres wzrostu)
  • Niedoczynność tarczycy
  • Niedobór witaminy C (witamina C zwiększa przyswajanie żelaza z pożywienia!)

Przyczyny wzrostu stężenia ferrytyny we krwi:

  • Przeładowanie żelazem (hemochromatozy)
  • Zaburzenia dystrybucji żelaza
  • Zaburzenia syntezy hemoglobiny
  • Infekcje wirusowe
  • Nowotwory
  • Nadczynność tarczycy
  • AIDS
  • Hemoglobinopatie
  • Porfirie

Wszystkie powyższe badania można wykonać w każdym z naszych punktów pobrań. Badanie żelaza wchodzi także w skład wielu naszych pakietów badań. Zapraszamy do wizyty w ŚLA!

Wpis przygotowany na podstawie:

Aldona Dembińska-Kieć, Jerzy W.Naskalski. Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej.Urban & Parner. Wroacław 2010

Mirosława Pietruczuk,Anna Bartoszko-Tyczkowska. Diagnostyka laboratoryjna Poradnik kliniczny.Urban & Partner., Wrocław 2013

Franciszek Kokot Stefan Kokot. Badania laboratoryjne zakres norm i interpretacja. Wydawnictwo lekarskie PZWL, Warszawa 2004

Diagnostyka laboratoryjna Journal of Laboratory Diagnostics. Fundacja Rozwoju Diagnostyki Laboratoryjnej, Kraków 2010-2013

Zobacz także: