Wirusowe zapalenie wątroby typu A


5.00 avg. rating (95% score) - 2 votes

Czy sytuacja epidemiologiczna związana z wirusowym zapaleniem wątroby typu A (WZW typu A) w Polsce powinna budzić niepokój?

Jak podaje TVN24, aż 17 nosicieli wirusa zapalenia wątroby typu A (HAV), odpowiedzialnego za wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW typu A), trafiło w ostatnich tygodniach do trzech wielkopolskich szpitali. Lekarze określają tą sytuację jako „epidemiologicznie niebezpieczną”. W Polsce zwykle notuje się najwyżej kilkadziesiąt takich przypadków rocznie (około 35 – 40 przypadków). Pierwszy przypadek chorego na WZW typu A zanotowano w lutym 2017 r. w Krotoszynie. Następnie wirus przedostał się na teren powiatu ostrowskiego. Obecnie odnotowano tam 17 przypadków prawdopodobnych zachorowań.

Sytuację tą komentuje dyrektor Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Ostrowie Wielkopolskim – Andrzej Biliński: „Od lat mieliśmy spokój z tą chorobą zakaźną, a tutaj mamy do czynienia z dużym ogniskiem. 17 osób to sporo, biorąc pod uwagę, że w całej Polsce notuje się około 35 zachorowań rocznie, a w tym wypadku mowa jest zaledwie o dwóch powiatach”.

Dyrektor Biliński mówi wprost o ognisku choroby, ale ostrożnie przyznaje, że powoli być może należy mówić również o początku epidemii WZW typu A, choroby zwanej popularnie żółtaczką pokarmową. Sanepid wykrył, że chore osoby pracowały w sklepach, barach i restauracjach, w których zajmowały się produkcją i dystrybucją żywności. Wg słów Andrzeja Bilińskiego w niektórych badanych lokalach kontrole wykazały „skandaliczny stan sanitarny”, m.in. były tam zatrudniane osoby nieposiadające książeczek zdrowia. Również sposób przygotowywania przez nich potraw urągał zasadom higieny. Kilkaset osób, które pracowało w tych miejscach, ale też same zakłady gastronomiczne objęte zostały nadzorem epidemiologicznym. 17 osób poddano obserwacji i badaniom klinicznym. Przebywają one na oddziałach zakaźnych szpitali w Kaliszu, Koninie i Poznaniu. Najmłodszy chory ma 16 lat, najstarszy 60.Wirusowe zapalenie wątroby typu A

Co to jest WZW typu A?

Wirusowe zapalenie wątroby typu A jest tzw. chorobą brudnych rąk. Przenosi się głównie drogą pokarmową, poprzez żywność albo wodę. Istnieje również możliwość zarażenia się poprzez bliskie kontakty, w tym stosunki seksualne. Choroba przebiega w sposób ostry, głównie uszkadza wątrobę. Pierwsze objawy mają charakter podobny do grypy: ogólne rozbicie, bóle mięśniowe i stawowe, bóle brzucha, dreszcze, gorączka. Dopiero potem pojawiają się typowe objawy WZW typu A, takie jak: zażółcenie skóry i twardówek oczu, świąd skóry, ciemniejszy kolor moczu i jaśniejszy kolor stolca. Sama żółtaczka, czyli zażółcenie skóry i twardówek oczu znika po około miesiącu.

Czy można zapobiegać WZW typu A?

Szczepionki przeciwko WZW typu A są dostępne na receptę. Nie są one jednak objęte kalendarzem szczepień, a więc nie są obowiązkowe i w związku z tym są pełnopłatne. Szczepienie przeciwko WZW typu A jest bardzo skutecznym sposobem zapobiegania chorobie. Preparaty podawane w dwóch dawkach, w odstępie sześciu miesięcy.

Najważniejszą metodą zapobiegania WZW typu A jest mycie rąk, gdyż wirus HAV przenosi się na drobinkach kału czy śluzu. Sam wirus jest dość odporny i trudno go zabić. Mycie rąk powoduje jednak spłukiwanie wirusa i pozbywanie się go w dużej mierze z powierzchni dłoni. W przypadku punktów gastronomicznych powinno się też stosować skuteczniejsze środki, m.in. wszelkie narzędzia i powierzchnie w kuchni należy dezynfekować preparatami biobójczymi.

Czy istnieją szybkie metody diagnozowania obecności wirusa HAV?

Badanie w kierunku wirusa HAV jest pomocne w rozpoznaniu WZW typu A. Pozwala odróżnić je od chorób wątroby wywołanych przez inne czynniki, a przebiegających z podobnymi objawami klinicznymi. Badanie polega na pobraniu krwi z żyły. Do badania pacjent nie musi być na czczo.

Istnieją dwie wersje testu, które służą do wykrywania przeciwciał przeciwko wirusowi HAV (przeciwciał anty-HAV) należących do różnych klas. Po kontakcie z wirusem wytwarzane są najpierw przeciwciała klasy IgM (immunoglobuliny M) i oznacza się je u pacjentów z objawami ostrego zapalenia wątroby. Przeciwciała klasy IgG (immunoglobuliny G) powstają później i są obecne we krwi przez wiele lat, chroniąc organizm przed ponownym zakażeniem takim samym wirusem.

Badanie całkowitych przeciwciał anty-HAV (anty-HAV total), w którym oznacza się przeciwciała anty-HAV klasy IgM i IgG, wykrywa zarówno świeże, jak i dawniej przebyte zakażenia wirusem HAV. Daje ono wynik dodatni również u osób szczepionych przeciw WZW typu A.

W ostrym zapaleniu wątroby wykonuje się także inne badania czynności wątroby, takie jak: bilirubina, AST, ALT i ALP, które są pomocne w ustaleniu przyczyny choroby.
Przeciwciała anty-HAV IGM / IgG – dodatni wynik badania może świadczyć o świeżym lub przebytym zakażeniu WZW typu A.

Normy:

p/c anty-HAV total
Wynik ujemny: < 15 mlU/ml
Wynik wątpliwy: 15 – 20 mlU/ml
Wynik pozytywny: > 20 mlU/ml

p/c anty-HAV IgM
Wynik ujemny: < 0,4 RFV
Wynik wątpliwy: 0,41 – 0,49 RFV
Wynik pozytywny: > 0,5 RFV

Sprawdź, gdzie wykonasz badanie

 

ZOBACZ TEŻ:  Pobieranie wymazów ginekologicznych

Wpis przygotowany na podstawie materiałów:
1. Kokot F., Hyla-Klekot L., Kokot S.: Badania Laboratoryjne. Zakres norm i interpretacja. PZWL 2015.
2. Solnica B.: Diagnostyka laboratoryjna. PZWL 2013 (dodruk 2015).

 


Prof. nadzw. dr hab. n.med. Jacek Jóźwiak

Prof. nadzw. dr hab. n.med. Jacek Jóźwiak