Badanie

Borelioza – wszystko co powinieneś wiedzieć

By 19 kwietnia 2022 28 kwietnia, 2022 No Comments

Borelioza, zwana także krętkowicą kleszczową to wieloukładowa choroba zakaźna, którą wywołują bakterie Borrelia burgdorferi sensu lato. Bakterie te na człowieka przenoszą głównie kleszcze pospolite (Ixodes ricinus). Badania laboratoryjne kleszczy wykazały, że nosicielami bakterii Borrelia burgdorferi senu lato może być do 30% populacji kleszczy. W Polsce żyje 19 gatunków kleszczy. W Polsce rocznie diagnozuje się 20 tys. przypadków boreliozy 

Kiedy kleszcze atakują człowieka?

Kleszcze są niezwykle odporne na niekorzystne warunki środowiskowe oraz bardzo płodne, dlatego ich populacja jest bardzo liczna. Województwo śląskie jest jednym z 6 województw o największej liczbie przypadków boreliozy i odkleszczowego zapalenia mózgu. Są to województwa o największym zalesieniu. Jednak kleszcze kąsają nie tylko leśników, rolników i zbieraczy leśnych grzybów. Kleszcze zwykle żyją w pasie zieleni o wysokości do 1,5 metra – niskich zaroślach, liściach krzewów i w trawach, dlatego zagrażają nam również podczas spacerów w parkach i na miejskich skwerach. Kleszcze z zimowej hibernacji budzą się na wiosnę, jednak z powodu ocieplenia klimatu mogą nam zagrażać także zimą – wszystko zależy od utrzymujących się zimą temperatur.

Jak można zarazić się boreliozą?

Bakterie wywołujące boreliozę Borrelia burgdorferi senu lato żyją w jelitach kleszczy. Kiedy kleszcz przyssie się do ofiary i żeruje bakterie intensywnie mnożą się w jego jelicie a stamtąd przedostają się do ślinianek. Do naszego krwiobiegu bakterie dostają się właśnie ze śliną kleszcza nosiciela. Na to jednak by bakterie trafiły do naszej krwi potrzeba trochę czasu, dlatego przyjmuje się, że usunięcie kleszcza przed upływem doby od ukąszenia zapobiega zakażeniu boreliozą. Specjalne szczypce, którymi usuniemy kleszcza w całości można kupić w każdej aptece za ok. 20 złotych.

Boreliozą nie można się zarazić od osoby chorej, ani od chorego psa czy kota. 

Objawy fazy wczesnej boreliozy miejscowej

Borelioza w początkowym stadium rzadko daje objawy kliniczne. Nie powinno to jednak uśpić naszej czujności. Im wcześniej lekarz rozpozna chorobę tym szybciej włączy do leczenia odpowiednie antybiotyki. Do wczesnego rozpoznania boreliozy służy test LymeDetect, który pozwala na wykrycie choroby już 10-21 dni po ukąszeniu. Musimy mieć na uwadze, że skuteczność leczenia zależy od wczesnego rozpoznania boreliozy.

Najczęściej występującym objawem bo aż u 80% chorych jest rumień wędrujący (EM). Rumień zwykle pojawia się ok. 7-10 dni po ugryzieniu i jest typowym objawem dla boreliozy. Pozostałe, częste objawy są zwykle nieswoiste, i mogą przypominać grypę: zmęczenie, gorączka, dreszcze, bóle mięśni, zawroty i bóle głowy.

W przypadku boreliozy rozsianej występują objawy ze strony innych narządów: porażenie nerwów czaszkowych (często widoczne jako porażenie połowy twarzy), bóle i problemy z sercem, zapalenie stawu (zazwyczaj kolanowego), ból i sztywność karku, przewlekły ból mięśni a nawet zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

Co to jest rumień wędrujący?

Rumień wędrujący pojawia się na skórze w miejscu po ukąszeniu przez kleszcza. Jest to owalna lub okrągła plamka, którą okala blady okrąg, wokół którego biegnie czerwony pierścień. Z upływem czasu jego średnica rośnie. Rumień wędrujący pojawia się ok. 7-10 dnia po ukąszeniu. Ale w oparciu o obserwacje kliniczne przyjmuje się, że może się pojawić u osoby zakażonej Borrelia burgdorferi od 6 do 60 dni od ukąszenia. Rumień wędrujący jest swoistym objawem boreliozy. Rumień wędrujący zawsze oznacza boreliozę, jednak jego brak boreliozy nie wyklucza, ponieważ nie pojawia się u 20% zakażonych! W przypadku dzieci rumień wędrujący pojawia się tylko u 10% zakażonych.

 

Nowoczesna diagnostyka boreliozy

Boreliozę diagnozuje się w oparciu o objawy kliniczne, z którymi pacjent zgłosił się do lekarza w połączeniu z wynikami badań laboratoryjnych.

Testy ELISA i Western-Blot

               Zgodnie z rekomendacja Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych zalecana jest dwuetapowa strategia diagnostyki laboratoryjnej boreliozy – przesiewowy test metodą ELISA w którym oznaczamy przeciwciała przeciw boreliozie w klasach IgM i IgG oraz wysokospecyficzny test potwierdzenia metodą Western-Blot (immunoblot). Testy ELISA są wysokoczułe i potwierdzenia metodą Western-Blot wymagają tylko wyniki wątpliwe lub dodatnie ELISA. W testach tych jest niskie ryzyko wyników fałszywie ujemnych, testy o wysokiej czułości charakteryzują się tym, aby wynik był prawdziwie ujemny. Wysoka specyficzność testów Western-Blot pozwoli odpowiedzieć na pytanie, czy przeciwciała obecne w surowicy są efektem kontaktu z krętkami Borrelia. Pamiętajmy, iż przeciwciała po przebytej i leczonej boreliozie mogą utrzymywać się długo, ponieważ są wyrazem pamięci immunologicznej organizmu a nie choroby.

 

Testy wykrywające aktywne zakażenie boreliozą met. CLIA i Western-Blot IgM w e-sklepie

 

Test LymeDetect

Testem, który pozwala na wczesne wykrycie boreliozy, nawet po 7 dniach od zakażenia jest test LymeDetect. Test ten pozwala określić jednocześnie odpowiedź humoralną i komórkową na boreliozę. Odpowiedź humoralna oznacza, że organizm ugryzionego produkuje przeciwciała typowe dla boreliozy. Odpowiedź komórkową obserwujemy, kiedy we próbce krwi możemy zauważyć obecność limfocytów T. Limfocyty T pojawiają się we krwi ugryzionego przez kleszcza już w pierwszym tygodniu od ugryzienia. Test LymeDetect to badanie, które pozwala oznaczyć jednocześnie przeciwciała borelizoy w klasie IgG, przeciwciała w klasie IgM oraz limfocyty T. Jest on bardziej czułe niż tradycyjnie stosowane w diagnostyce boreliozy testy serologiczne (73,53% czułości w czasie poniżej 21 dni od ukąszenia; w testach serologicznych czułość w tym okresie wynosi 48,53%).

Test LymeDetect w e-sklepie

 

Przygotowanie do badania na boreliozę

Do wykonania badan w kierunku boreliozy potrzebna jest krew pobrana z żyły łokciowej. Do badania nie trzeba się przygotowywać, nie trzeba być na czczo i można je wykonać o dowolnej porze dnia.

Leczenie boreliozy

Boreliozę leczy się antybiotykami, które chory musi zażywać przez 2 do 4 tygodni. Długość antybiotykoterapii ustala lekarz m.in. w oparciu o nasilenie objawów choroby. Najskuteczniejszymi antybiotykami stosowanymi w leczeniu boreliozy są tetracykliny, w tym doksycyklina oraz minocyklina, penicyliny, cefalosporyny i metronidazol.

Skuteczność leczenia zależy od wczesnego rozpoznania boreliozy, dlatego tak ważne jest wczesne potwierdzenie choroby badaniami laboratoryjnymi (test LymeDetect, ELISA lub Western-Blot). Poza leczeniem antybiotykami borelioza zwykle wymaga miesięcy rehabilitacji i leczenia wspomagającego. Objawy boreliozy mogą się bowiem utrzymywać nawet kilka miesięcy po zakończeniu antybiotykoterapii, u osób wyleczonych.

Nieleczona borelioza powikłania

Nieleczona borelioza przechodzi w fazę przewlekłą. Przewlekłą boreliozę można jest stwierdzić po 12 miesiącach utrzymywania się jej objawów. Najgroźniejsze powikłania obejmują objawy neurologiczne, stawowe i sercowe. Przewlekłą boreliozę jest bardzo trudno wyleczyć.

 

Niestety przechorowanie boreliozy nie daje odporności na przyszłość i możliwe są kolejne zakażenia tą chorobą. Nie istnieje również szczepienie przeciwko boreliozie.

 

 

Czy ta strona była pomocna?

Kliknij na gwiazdki, aby ocenić!

Średnia ocena: 3.9 / 5. Liczba ocen: 8

Bądź pierwszą osobą, która oceni tą stronę.

Sprawdź w e-sklepie:

Borelioza – wczesna diagnostyka w oparciu o jednoczesną ocenę odpowiedzi immunologicznej humoralnej i komórkowej (test LymeDetect) - 349,00 zł