INR – czas protrombinowy


5.00 avg. rating (94% score) - 2 votes

INR – czas protrombinowy

INR – czas protrombinowy. Organizm ludzki posiada zdolność do samoistnego tamowania krwawień. Zdolność ta, nazywana hemostazą, jest zespołem procesów i mechanizmów, których celem jest ochrona organizmu przed nadmierną utratą krwi w wyniku przerwania ciągłości naczyń krwionośnych oraz utrzymanie krwi krążącej w stanie płynnym. Elementami hemostazy są: płytki krwi, ściana naczyń krwionośnych, układ krzepnięcia, układ fibrynolizy oraz aktywatory i inhibitory obu układów. Utrzymanie równowagi między tymi czynnikami jest warunkiem prawidłowej hemostazy.

Istotą procesu krzepnięcia jest przejście rozpuszczalnego w osoczu fibrynogenu do nierozpuszczalnej fibryny (tzw. włóknika), tworzącej sieć stabilizującą utworzony czop płytkowy. Wyróżniamy dwa szlaki aktywujące układ krzepnięcia: wewnątrzpochodny (uszkodzenie ściany naczynia) i zewnątrzpochodny (przerwanie ciągłości ściany naczynia krwionośnego – z uszkodzonych tkanek zostaje uwolniona tromboplastyna tkankowa).

Czas protrombinowy w hemostazie

Czas protrombinowy (PT) jest parametrem umożliwiającym sprawdzenie funkcjonowania zewnątrzpochodnego szlaku układu krzepnięcia. Jest to czas krzepnięcia osocza po dodaniu tromboplastyny i chlorku wapniowego, co aktywuje czynnik VII do VIIa, który z kolei aktywuje czynnik X. Czynnik Xa pozwala na przejście protrombiny w trombinę, a to umożliwia powstanie fibryny.

INR – czas protrombinowy jako wynik badania

Materiałem przeznaczonym do oznaczenia czasu protrombinowego jest osocze cytrynianowe. Ważne jest, aby stosunek objętości krwi pobranej do objętości roztworu antykoagulantu wynosił 9:1. Cytrynian trójsodowy kompleksuje jony wapnia i stabilizuje czynniki krzepnięcia: V i VIII.

INR – czas protrombinowy

Wynik pomiaru czasu protrombinowego może być wyrażony w sekundach, procentach normy (tzw. wskaźnik Quicka) lub jako INR – znormalizowany współczynnik międzynarodowy (ang. International Normalized Ratio), który został wprowadzony, by móc porównywać wyniki badań przeprowadzonych w różnych laboratoriach. Parametr ten określa skłonność do krwawień lub zakrzepów. Im jego wartość jest wyższa, tym krew wolniej krzepnie.

U osoby zdrowej INR powinien oscylować w granicach 0,85-1,15. W przypadku osób przyjmujących leki przeciwzakrzepowe docelowe wartości INR wynoszą 2,0-3,5. Jest to tzw. zakres terapeutyczny, gdzie ryzyko wystąpienia krwawień jest niewielkie. INR > 4,0 informuje o zwiększonym ryzyku wystąpienia samoistnych krwawień, może pojawić się, gdy pacjent przyjmuje nieprawidłowe dawki leków lub przyjmuje lek częściej niż jest to zalecane.

Obniżenie wartości INR i skrócenie PT może mieć miejsce w stanach nadkrzepliwości krwi, jednakże, obecnie nie ma to znaczenia diagnostycznego.

Wskazania do wykonania oznaczenia PT

Wartość PT zależy od obecności w osoczu takich czynników krzepnięcia jak: czynnik V, VII, X oraz protrombiny i fibrynogenu. Ponadto, wpływ na wynik mają również substancje aktywujące lub hamujące funkcje tych czynników. Natomiast płytki krwi i inne czynniki krzepnięcia nie wpływają na wynik.

W związku z powyższym, badanie PT wykorzystywane jest do monitorowania leczenia doustnymi antykoagulantami, jak acenokumarol, czy warfaryna. Do grupy tej zalicza się m.in. pacjentów po zabiegach kardiochirurgicznych lub z migotaniem przedsionków, u których obserwuje się zwiększone ryzyko wystąpienia skrzeplin.

Oznaczenie PT może być wykonywane w ramach profilaktyki zakrzepicy oraz zatorowości płucnej jak i monitorowania leczenia. Zlecenie tego badania nie powinno być pominięte u pacjentek stosujących hormonalną terapię zastępczą lub doustne środki antykoncepcyjne. Chociaż obserwuje się tendencję do zmniejszania dawek substancji wykazujących działanie prozakrzepowe, to nie można całkowicie wykluczyć powikłań zatorowo-zakrzepowych, nawet u kobiet młodych, nieobciążonych chorobami układu sercowo-naczyniowego. Wśród czynników zwiększających ryzyko wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (zakrzepicy) jest ciąża i połóg. U kobiet ciężarnych obserwuje się nadkrzepliwość związaną ze zwiększeniem stężenia niektórych czynników krzepnięcia, głównie fibrynogenu, czynnika VII, VIII i czynnika von Willebranda oraz zmniejszeniem stężenia białka S, wykazującego działanie fibrynolityczne. Poza tym, zwiększenie ciśnienia w jamie brzusznej spowodowane powiększającą się macicą, powoduje zastój krwi w żyłach dolnych i miednicy mniejszej. Jeśli dołączymy do tego uraz porodowy lub chirurgiczny, zakażenie lub unieruchomienie w łóżku, wówczas te rzadkie powikłanie może doprowadzić nawet do zgonu pacjentki.

Badanie PT powinno być zalecane osobom, u których podejrzewa się niedobór witaminy K oraz obserwuje się częste krwawienia bądź pojawianie się siniaków na skórze. Może to świadczyć o zaburzeniach w obrębie układu krzepnięcia, które określane są mianem skaz krwotocznych.

Oznaczenie czasu protrombinowego znalazło zastosowanie również w diagnostyce chorób wątroby. Jest to możliwe ponieważ, czynniki krzepnięcia są białkami produkowanymi właśnie przez wątrobę. Co za tym idzie, w przypadkach niewydolności wątroby (np. marskość, zapalenie, choroba nowotworowa) obserwujemy wydłużenie PT.

Ponadto, ważna jest kontrola PT przed zabiegami operacyjnymi, by uniknąć ryzyka nadmiernego krwawienia podczas zabiegu.

 

ZOBACZ TEŻ:  Przygotowanie pacjenta do pobrania materiału biologicznego

Bibliografia:

1. Czas protrombinowy (PT, INR), http://www.cmkarpacz.pl/czas-protrabinowy-pt-inr.
2. Knap Klaudia, Czas protrombinowy i INR, https://choroby-ukladu-krazenia.mp.pl/badania/152270,czas-protrombinowy-i-inr.
3. Ziółko E., Podstawy fizjologii człowieka, Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nysie, Skrypt nr 10, Nysa 2006.
4. Sawicka Bożena, Przeciwzakrzepowe i prozakrzepowe działanie układu hemostazy, implikacje kliniczne zaburzeń, Grudziądz 2004.
5. Schottdorf-Timm Ch., Maier V., Badania laboratoryjne, Warszawa 1999, 2004.
6. Łopaciuk Stanisław, Leczenie przeciwzakrzepowe w okresie ciąży, porodu i połogu, „Nowa Medycyna” 1999, nr 6, s. 43-49.
7. Dybich P., Bąkowski D., Wożakowska-Kapłon B., Doustne preparaty antykoncepcyjne – czy do końca bezpieczna terapia? Przypadek zatorowości płucnej u 34-letniej kobiety przyjmującej doustne środki antykoncepcyjne, „Choroby Serca i Naczyń” 2012, tom 9, nr 2, s. 164-168.

 

 Zapraszamy do subskrypcji naszego kanału na www.youtube.com -> SUBSKRYBUJ

W zakładce WYKAZ BADAŃ możecie Państwo zapoznać się z całą ofertą badań laboratoryjnych wykonywanych w naszym laboratorium.

Chcesz zapytać o cenę badania? Zapraszamy na stronę CENY BADAŃ, gdzie proponujemy kilka możliwości kontaktu z nami.    

Aby wykonać INR – czas protrombinowy zapraszamy do najbliższego punktu pobrań Śląskich Laboratoriów Analitycznych.

Sprawdź, gdzie wykonasz badanie